Vì sao người Nhật không hoảng loạn?

Động đất và sóng thần đang là một thảm hoạ của Nhật Bản. Tuy nhiên, nhiều người Việt đang sống ở xứ sở này có thể nhận thấy sự bình tĩnh đến ngạc nhiên của người bản xứ khi ứng xử với thiên tai, khác với vụ giẫm đạp ở Campuchia hay chen lấn ở đền Trần thời gian qua.

BÌNH TĨNH, KHÔNG CHEN LẤN

Chị Nguyễn Thu Hằng, làm việc tại Nhật Bản chia sẻ:

…Nhà rung lắc bần bật, xung quanh ồn ào nhưng không hỗn loạn, loa phóng thanh liên tục cập nhật tin mới và trấn an mọi người là mặc dù hiện đang rung lắc rất mạnh và kéo dài nhưng tâm chấn không phải ở Tokyo mà là ngoài khơi khu vực Tohoku, tức là Đông Bắc Nhật Bản nên mọi người giữ bình tĩnh, không hoảng loạn.

Thang máy ngừng hoạt động, mọi người được khuyến cáo tìm nơi trú ẩn hoặc ra khỏi toà nhà đến chỗ trống. Số người chết tăng lên từng phút, chúng tôi liên tục phải chữa lại con số trong bản tin. Cảnh sát Sendai phát hiện khoảng 200-300 xác người trên một bờ biển thành phố này. Tất cả những người này bị chết do ngạt nước.

(...)Gần 300 người khác được xác nhận đã chết và gần 800 người vẫn còn mất tích. Tại Tokyo, gần 4 triệu hộ gia đình mất điện...

Nhân viên cứu hộ đưa người đàn ông ra khỏi đống đổ nát ở thành phố Natori.Ảnh: CNN

Hai nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima tuyên bố tỉnh trạng khẩn cấp vì không thể làm nguội hai lò phản ứng hạt nhân. Chính phủ yêu cầu 3.000 người dân sống trong bán kính 3km quanh nhà máy đi sơ tán để đảm bảo an toàn.

Mặc dù đây là một thảm hoạ khủng khiếp, nhưng có trải qua trường hợp khẩn cấp này, tôi mới nhận ra nhiều điều hay và đáng học hỏi từ đất nước Nhật Bản, con người Nhật Bản.

Trước hết là trong văn phòng, ai cũng sợ kể cả là đã được chuẩn bị tinh thần, luyện tập phòng chống thảm hoạ, nhưng không ai hoảng loạn, mọi người đều tập trung vào công việc của mình và duy trì liên lạc với nhau, đồng thời cập nhật thông tin.

Thông tin mới liên tục được công bố trên loa và chỉ dẫn rất chi tiết. Điều này khiến chúng tôi yên tâm hơn rất nhiều và biết mình cần làm gì. Ngay sau động đất, bộ phận phục vụ đã mang cơm nắm, nước uống đến các phòng ban, phục vụ những người làm tin khuya như chúng tôi.

Các trường học và nhà trẻ trông nom trẻ con đến khi nào bố mẹ đến đón được, bất kể giờ giấc.


(...)Tất cả các công ty điện thoại di động lập trang web bảng thông tin cho tất cả mọi người muốn nhắn tin cho bạn bè và người thân, hoặc muốn đọc thông báo của ai đó, vì mặc dù điện thoại không gọi được, nhưng vẫn có thể truy cập Internet 3G.

Một bài học rút ra từ thực tế này là chúng ta nên dùng smart phones để có thể truy cập Internet, dùng YM và Facebook. Đó là những phương tiện duy nhất mà chúng tôi đã sử dụng để giữ liên lạc với gia đình và bạn bè sau động đất.

Thảm hoạ động đất này đối với đất nước Nhật Bản là đau buồn và tổn thất to lớn, nhưng phải nói tất cả các ban ngành, các cơ quan, tổ chức của Nhật Bản đã chuẩn bị rất kỹ để đối phó với thiên tai và các trường hợp khẩn cấp, nếu không, hậu quả của thảm hoạ này có lẽ còn lớn hơn rất nhiều.

PHẢN ỨNG NHANH ĐẾN KỲ LẠ

Trên báo Pháp luật Tp.HCM dẫn chia sẻ của độc giả Dương Hồng Thanh (Trường Quản lý hành chính ĐH Minh Trị, Tokyo, Nhật):

(...)Điều làm tôi ngưỡng mộ là cách phản ứng nhanh chóng với tình huống khẩn cấp của chính quyền. Công tác triển khai sơ tán người được làm bài bản. Chỉ có nhà cũ mới bị thiệt hại chút ít. Các tổ chức phi lợi nhuận được tổ chức chuyên nghiệp khi phân phát nước và miếng giữ ấm cho dân.

Phản ứng của người dân cũng thực sự chuyên nghiệp vì họ đã trải qua nhiều khoá diễn tập về động đất. Các cô nuôi dạy trẻ đưa đám nhỏ ra công viên với đầy đủ chăn và mũ đội đầu. Trong ánh mắt trẻ thơ không chút nào hoảng loạn và sợ hãi. Các phương tiện thông tin đại chúng cập nhật tin tức một cách liên tục và đầy đủ, không tạo cho người dân cảm giác sợ hãi.

Phản ứng nhanh đến lạ kỳ của chính quyền địa phương (Nhật chỉ có chính quyền cấp quận trở lên) làm tôi thực sự ngưỡng mộ và chợt băn khoăn vì nhớ một giáo sư dạy về quản lý rủi ro của tôi đã từng bảo: Trong thảm hoạ đừng mong đáp ứng từ chính quyền vì họ phản ứng rất chậm!

Điều đó mới thấy công dân thực sự là những khách hàng khó tính.

KHÔNG CÓ TỤ TẬP TÁM CHUYỆN

Trên Tuổi Trẻ, du học sinh Trần Tuấn Nam cũng có chia sẻ tương tự:

Không có cảnh la lối, tranh giành. Mọi người đều bình tĩnh, trật tự, trước và sau khi động đất xảy ra.

Người dân vẫn kiên nhẫn xếp hàng chờ đến lượt lên xe buýt (lúc này, xe buýt là phương tiện công cộng duy nhất còn có thể hoạt động), kiên nhẫn xếp hàng chờ gọi điện thoại công cộng (vì hệ thống thông tin di động bị tắc nghẽn hoàn toàn).

Với những người dân không về nhà được, họ vẫn bình tĩnh vào trú tạm tại các địa điểm công cộng được chính quyền bố trí (như trường học, nhà thi đấu...) trong trật tự và bình thản. Không khí sơ tán tại các trường học, bệnh viện... rất gọn gàng, khẩn trương và hiệu quả.

Không có người tụ tập tám chuyện(!), phần vì những người đi làm chưa về, phần vì những phụ nữ nội trợ và trẻ em chỉ ở yên trong nhà, không la cà bàn tán xôn xao.

VẺ MẶT BÌNH THẢN

Trên Facebook, nhà báo Hồ Trung Tú (báo Sài Gòn Tiếp Thị) so sánh:

“Xem tivi NHK (một hãng tin Nhật Bản – PV) thấy phóng viên tường thuật động đất vẫn giữ được vẻ mặt bình thản mặc dù hình ảnh rất kinh hoàng. Nếu là Việt Nam ta sẽ thấy những vẻ mặt phóng viên đầy biểu cảm, cảm xúc dâng trào, nghẹn lời”.

“Một dân tộc vô cùng mạnh mẽ mới làm được vậy” – anh viết.

Một người bạn tên Quang Đông bình luận thêm: “Nhờ tinh cách mạnh mẽ như thế họ mới tồn tại được nên mảnh đất khắc nghiệt nhất thế giới mà trình độ nền kinh tế không thua gì Mỹ”.

Theo tintuconline.vietnamnet.vn – 3 giờ trước

 

Thảm họa hạt nhân đe dọa Nhật Bản

Trung tâm điện hạt nhân Fukushima sau vụ nổ. Ảnh chụp ngày 12/03/2011

Reuters

Tú Anh

Tại Nhật Bản nỗi lo sợ xảy ra một vụ nổ nhà máy điện hạt nhân sau trận động đất và sóng thần kinh hoàng hôm qua (11/03/2011) càng lúc càng tăng.Nơi bị thiên tai có 11 nhà máy điện hạt nhân, trong đó có hai trung tâm gây lo ngại đặc biệt. Chính quyền đã phải yêu cầu dân chúng chung quanh di tản đi nơi khác.

Vùng Sendai, nơi bị cơn địa chấn gây thiệt hại nghiêm trọng nhất vào hôm qua có tổng cộng 11 trung tâm điện hạt nhân. Tất cả các lò phản ứng tối tân này đã ngưng vận hành một cách tự động. Tuy nhiên tình trạng của hai trung tâm gây lo ngại đặc biệt, nhất là sau khi có tiếng nổ tại một cơ sở.
Sáng nay 12/03/2011, đích thân thủ tướng Naoto Kan ra lệnh di tản 45 ngàn dân trong một đường bán kính 20 km chung quanh trung tâm điện hạt nhân Fukushima số 1. Là nạn nhân của cơn địa chấn kỷ lục 8,9 trên thang điểm Richter vào  hôm qua và các dư chấn liên tục, hệ thống giảm nhiệt của một trong các lò phản ứng của trung tâm Fukushima số 1 không hoạt động được. Nhiệt độ gia tăng từ chiều hôm qua buộc quân đội Hoa Kỳ phải cung cấp hóa chất làm lạnh suốt đêm .
Theo hãng thông tấn Kyodo, độ phóng xạ tại nơi đặt hệ thống kiểm soát vận hành tăng gấp 1000 lần mức bình thường. Điều đáng lo hơn nữa là theo thẩm định của Cơ quan An toàn Hạt nhân Nhật Bản, rất có thể đang xảy ra hiện tượng nóng chảy trong lò phản ứng chỉ cách thủ đô Tokyo có 250 cây số.
Theo các chuyên gia hạt nhân, sự hiện diện của phóng xạ Cesium ở chung quanh trung tâm thường là dấu hiệu xác nhận lò phản ứng bị cháy. Cũng trong buổi sáng nay, tại lò phản ứng này có tiếng nổ làm sụp một phần kiến trúc bảo vệ lò phản ứng. Vụ nổ xảy ra vào lúc 15 giờ 36 phút giờ địa phương làm 4 nhân viên bị thương.
Nhưng không phải chỉ có một trung tâm hạt nhân gặp vấn đề. Nhiều lò phản ứng của trung tâm Fukushima số 2 cũng gặp trở ngại trong hệ thống hạ nhiệt. Công ty điện lực Tepco của Nhật, quản lý các trung tâm hạt nhân trong vùng, đã được chỉ thị phải mở «van » an toàn để làm giảm « áp suất » bên trong và do vậy đã thải hơi nước có phóng xạ ra không khí bên ngoài.
Từng là nạn nhân của hai quả bom nguyên tử, người dân Nhật rất nhạy cảm với vấn đề an toàn hạt nhân.
Theo Cơ quan An toàn Hạt nhân Nhật Bản thì các biện pháp đối phó đã mang lại kết quả tương đối. Tình hình trung tâm hạt nhân Fukushima được mô tả là « gần giống với tai nạn hạt nhân ở Three Miles Island năm 1979 ở Hoa Kỳ, hơn là vụ nổ Tchernobyl tại Ukraina, năm 1986, thời Liên Xô cũ.
Tại Tchernobyl, kiến trúc bảo vệ bên ngoài không kiên cố nên bị nổ tung. Còn trong vụ tai nạn hạt nhân tại Hoa Kỳ năm 1979 thì nhờ kiến trúc bảo vệ kiên cố nên tránh được thảm họa hạt nhân. 
Giới chuyên gia trong Cơ quan An toàn Hạt nhân Nhật Bản và của Cơ quan Quyền lực An toàn Hạt nhân Quốc tế đều thẩm định sự cố Fukushima số 1 là hoàn toàn khác với Tchernobyl. Lò phản ứng của Nhật bị nóng là do hệ thống bơm nước biển để làm giảm nhiệt bị hỏng do động đất, tức là do yếu tố bên ngoài.
Câu hỏi đặt ra là liệu những lời tuyên bố trên đây có trấn an được một dân tộc từng bị hai quả bom nguyên tử hay không ? Người dân Nhật và các quốc gia láng giềng khó có thể yên tâm vì 55 trung tâm điện hạt nhân của Nhật Bản nằm trong vùng động đất.

Sóng thần Nhật Bản làm gần 400 người thiệt mạng

Cảnh sát cho biết đã tìm được 200-300 thi thể ở thành phố Sendai sau trận động đất 8,9 độ Richter gây ra theo sóng thần cao 10m.

Đồ đạc đổ sập trong một văn phòng ở Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: AFP.

Có 88 người đã được khẳng định thiệt mạng bởi động đất và sóng thần. 349 người khác còn đang mất tích. Số người thiệt mạng đang tăng lên nhanh chóng.

Cơ quan cảnh sát quốc gia Nhật Bản cho hay 10 người chết vì sóng thần tại Iwate, trong khi đó tại các khu vực Miyagi, Tokyo, Chiba, Kanagawa, Ibaraki và Tochigi đều có người chết. Một phụ nữ 67 tuổi thiệt mạng do bị một bức tường đá rơi vào đầu tại Chiba, trong khi một phụ nữ hơn 50 tuổi khác thiệt mạng vì thương quá nặng sau khi mái nhà sập xuống ở Tokyo.

Ba người bị thương vì hỏa hoạn tại một trạm lọc dầu và 5 người gặp các chấn thương khác nhau tại một nhà máy sản xuất thép ở Chiba. Riêng tại Tokyo, hơn 40 người bị thương, trong đó có 4 người bị thương rất nặng.

Tại ga tàu ngầm Tokyo, mọi người bám chặt lấy nhau để đứng vững. Trẻ em khóc ầm ĩ. Loa thông báo khắp ga tàu điện cảnh báo người đi lại ở nguyên phía dưới.

Trong khi xe buýt và tàu điện gây hỗn loạn giao thông trên đường phố, công nhân và trẻ em đổ ra đường phố sau khi công sở và nhà trường đóng cửa.

Động đất xảy ra lúc 14h46 chiều nay (giờ Tokyo) ở độ sâu 10 km, cách Tokyo 382 km về phía đông bắc, cơ quan khảo sát địa chất Mỹ cho biết và thêm rằng động đất mạnh tới 8,9 độ Richter.

Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan kêu gọi bình tĩnh và tuyên bố chưa có thông báo nào về rò rỉ phóng xạ từ các nhà máy hạt nhân.

Trận động đất làm các tòa nhà rung chuyển và hất đổ xe hơi văng qua khỏi cầu và rơi xuống nước. Các đống mảnh vụn chảy như suối qua các cánh đồng, xô đẩy tàu thuyền, nhà cửa và xe cộ. Lính cứu hỏa vật lộn với một đám cháy tại một trạm lọc dầu ở Chiba gần Tokyo.

"Đó là trận động đất lớn chưa từng có và kéo dài quá mức ai có thể tưởng tượng", Matt Alt tại Tokyo kể lại. "Vợ tôi là người rất bình tĩnh. Cô ấy bảo chúng tôi ngồi xuống và nấp dưới một thứ gì đó, mở hết cửa sổ và cửa ra vào để trong trường hợp tòa nhà có sập thì chúng tôi không bị mắc kẹt.

Richard Lloyd Parry kể lại khi động đất xảy ra, anh nhìn qua cửa sổ và thấy các tòa nhà khác lắc lư từ bên này sang bên kia.

Trận động đất cũng gây mất điện tại 4 triệu ngôi nhà ở Tokyo và các khu vực xung quanh.

Dưới tác động của động đất và sóng thần, 4 nhà máy hạt nhân nằm gần nhất với trận động đất mạnh 8,9 độ Richter tại Nhật Bản cũng đã phải đóng cửa.

Tổ chức giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc IAEA cho hay đã nhận được thông tin từ Trung tâm an toàn địa chất quốc tế ISSC vào lúc sáng nay về trận động đất mạnh 8,9 độ ngoài khơi tỉnh Honshu, Nhật Bản.

Tổ chức đã liên lạc với bộ Kinh tế, thương mại và công nghiệp Nhật Bản để khẳng định thông tin về tình hình. Bốn nhà máy hạt nhân của Nhật Bản gần nhất với trận động đất đã được đóng cửa an toàn, IAEA cho biết.

Trước đó, Kyodo News đưa tin một trận hỏa hoạn đã xảy ra tại một tòa nhà thuộc nhà máy hạt nhân Onagawa ở Miyagi.

Lần cuối cùng một trận động đất dữ dội xảy ra ở Tokyo là vào năm 1923 khi cơn địa chấn Kanto Vĩ đại cướp đi sinh mạng của 140.000 người, đa phần là trong các vụ hỏa hoạn. Năm 1825, động đất mang tên Ansei Edo cũng khiến thành phố này bị hư hại nhiều. Gần đây nhất, trận động đất Kobe năm 1995 khiến 6.400 người chết.

Năm 2004, hơn 220.000 người thiệt mạng khi địa chấn mạnh 9,1 độ Richter ập đến Indonesia, kéo theo sóng thần tàn phá các khu vực quanh Ấn Độ Dương.

Song Minh

(vnexpress.net)

Sóng thần cao 10 mét ập vào Nhật Bản

Video sóng thần tràn vào Nhật Bản

Sóng thần ập vào bờ biển phía đông bắc Nhật Bản hôm nay sau cơn địa chấn mạnh 8,9 độ Richter, lớn nhất trong vòng 140 năm nay. Ít nhất 32 người thiệt mạng trong động đất.

Sóng thần sau động đất ở Nhật Bản. Ảnh: AP.

Động đất xảy ra lúc 14h46 chiều nay (giờ Tokyo) ở độ sâu 10 km, cách Tokyo 382 km về phía đông bắc, cơ quan khảo sát địa chất Mỹ cho biết và thêm rằng động đất mạnh tới 8,9 độ Richter. Giới chức Nhật cho biết ít nhất 32 người đã bỏ mạng vì động đất.

"Tim bắn ra khỏi lồng ngực. Chưa bao giờ cảm giác động đất như lần này", Phạm Hồng Long, nghiên cứu sinh Việt Nam đang sống ở ngoại ô Tokyo, thốt lên trên mạng xã hội facebook. "Cả tòa nhà nghiên cứu 5 tầng của bọn mình rung lắc, kêu răng rắc".

AFP cho hay động đất hôm nay kéo theo những đợt sóng thần cao 4 mét vào bờ biển đông bắc Nhật Bản. Tại cảng Sensai, tỉnh Miyagi, sóng thần còn lên cao tới 10 mét. Truyền hình Nhật phát đi hình ảnh những ngôi nhà bị sóng thần cuốn trôi. Đường băng tại sân bay Sensai ngập nước trong khi hàng chục người phải đứng trên nóc của tòa nhà chờ. Trong khi đó, hãng tin Kyodo cho biết sóng thần cao 7 mét ập vào bờ biển ở tỉnh Fukushima.

Ít nhất 10 vụ hỏa hoạn được ghi nhận ở Tokyo. Nhiều tòa nhà rung chuyển trong vài phút. Hệ thống tàu điện ngầm ngừng hoạt động, tiếng xe còi hú khắp nơi còn dân chúng sơ tán khỏi các tòa nhà.

Hỏa hoạn tại một nhà máy lọc dầu ở đông Tokyo sau động đất. Ảnh: AFP.

"Chưa bao giờ thấy trận động đất lớn vậy. Trên tầng 9, rung lắc dữ dội, đồ đạc đổ khắp nơi, máy tính xập xuống bàn, cốc nước cũng lăn", một nghiên cứu sinh người Việt ở Nhật kể. "Tất cả mọi người chui hết xuống gầm bàn, mặt mũi tái mét! Mấy người Nhật bảo chưa bao giờ thấy trận lớn thế này".

Osamu Akiya, 46 tuổi, đang làm việc trong văn phòng ở Tokyo thì động đất xảy ra. Giá sách, máy tính bị xô xuống nền nhà. "Tôi đã chứng kiến nhiều vụ động đất rồi nhưng chưa bao giờ thấy có vụ nào thế này", anh nói. "Tôi không biết đêm nay có về nhà được không nữa".

Trước đó, Nhật Bản đưa ra cảnh báo sóng thần ở mức cao nhất, cho rằng sóng có thể cao tới 6m.

Chứng khoán châu Á giảm giá sau thông tin về động đất và sóng thần ở Nhật khiến bầu không khí của thị trường vốn đã ảm đạm lại càng xấu thêm. Chỉ số Nikkei của Nhật và Hansen của Hong Kong sụt điểm.

David Cohen, bình luận viên kinh tế của Action Economics lo ngại rằng dù đồng yên được cho là nơi trú ẩn an toàn của các nhà đầu tư trong những tình huống nguy ngập ở các nơi khác trên thế giới, giờ đây họ có thể bán yên để mua USD. Tuy nhiên, Arjuna Mahendaran, giám đốc chiến lược của HSBC tại Singapore không cho rằng thảm họa thiên nhiên này sẽ có ảnh hưởng lâu dài tới đồng tiền của Nhật Bản, BBC dẫn lời ông cho biết.

Ảnh của Cơ quan địa chất Mỹ. Tâm chấn động đất (vòng tròn đỏ) ở phía đông đảo Honshu của Nhật. Ảnh: AFP.

Cơ quan cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương cũng phát cảnh báo đối với một loạt các vùng lãnh thổ như Đài Loan, Nga, quần đảo Mariana, Guam, Philippines, quần đảo Marshall, Indonesia, Papua New Guinea, Nauru, Micronesia và Hawaii.

Lần cuối cùng một trận động đất dữ dội xảy ra ở Tokyo là vào năm 1923 khi cơn địa chấn Kanto Vĩ đại cướp đi sinh mạng của 140.000 người, đa phần là trong các vụ hỏa hoạn. Năm 1825, động đất mang tên Ansei Edo cũng khiến thành phố này bị hư hại nhiều. Gần đây nhất, trận động đất Kobe năm 1995 khiến 6.400 người chết.

Năm 2004, hơn 220.000 người thiệt mạng khi địa chấn mạnh 9,1 độ Richter ập đến Indonesia, kéo theo sóng thần tàn phá các khu vực quanh Ấn Độ Dương.

Hải Ninh

Sóng thần cao 10 mét ập vào Nhật Bản